مهندس محرم کریمی، دبیر هیئتمدیره کانون کارفرمایی انجمنهای بتن آماده کشور، در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار نشریه تأسیسات برق ساختمان، با اشاره به چالشهای متعدد این صنعت، نحوه فعلی توزیع سیمان در بورس کالا را مهمترین عامل تهدیدکننده کیفیت بتن آماده، منابع ملی و حتی ایمنی سازههای کشور دانست.
توزیع سیمان در بورس؛ چالشی فراتر از یک سازوکار اقتصادی
به گفته کریمی، کانون کارفرمایی انجمنهای بتن آماده کشور مخالفتی با اصل عرضه سیمان در بورس کالا ندارد، اما نحوه اجرای این فرآیند را «کاملاً غلط» توصیف میکند.
او توضیح داد: در شرایط فعلی، تولیدکننده بتن آماده امکان انتخاب سیمان از کارخانه مشخص را ندارد و ناچار است سیمان مورد نیاز خود را از کارخانههای مختلف تأمین کند؛ موضوعی که منجر به ورود چند نوع سیمان با خواص متفاوت به یک سیلو میشود.
تعارض با اصول علمی تولید بتن
کریمی با تأکید بر ماهیت علمی و دانشمحور صنعت بتن افزود: «علم بتن بهصراحت میگوید با تغییر نوع سیمان، طرح اختلاط نیز باید تغییر کند. اما وقتی چند نوع سیمان از کارخانههای مختلف در یک سیلو ذخیره میشود، نه امکان تفکیک وجود دارد و نه کنترل کیفیت سیمان ممکن است. در چنین شرایطی، عملاً امکان ارائه طرح مخلوط استاندارد از بین میرود.»
به گفته او، این مسئله بتن تولیدی را با چالشهای جدی کیفی مواجه کرده و در نهایت به هدررفت منابع ملی و آسیب به محیطزیست منجر میشود.
پیشنهاد مشخص کانون بتن آماده به بورس کالا
دبیر هیئتمدیره کانون کارفرمایی انجمنهای بتن آماده کشور با اشاره به جایگاه این نهاد بهعنوان یک کانون سراسری (و نه یک انجمن منفرد)، پیشنهاد مشخص فعالان این صنعت را چنین بیان کرد: بورس کالا باید سازوکاری طراحی کند که تولیدکنندگان بتن آماده بتوانند سیمان مورد نیاز خود را از کارخانه مورد نظرشان تهیه کنند.
او در ادامه به جلسه شهریورماه با حضور قائممقام وزارت صمت، معاونان وزیر، قائممقام بورس کالا و رئیس سازمان حمایت اشاره کرد و گفت: «در همان جلسه، قائممقام بورس کالا اعلام کرد که زیرساخت انجام این کار در بورس وجود دارد.»
پیامدهای بلندمدت؛ تهدید ایمنی سازهها و منافع ملی
کریمی با هشدار نسبت به آثار بلندمدت تولید بتن با کیفیت نامطلوب تصریح کرد:«ساختمانهایی که باید عمر مفید ۱۵۰ ساله داشته باشند، امروز بعد از ۲۰ تا ۳۰ سال بهعنوان سازههای کلنگی شناخته میشوند. این یعنی اتلاف مستقیم سرمایههای ملی و افزایش آسیبپذیری ساختمانها در برابر حوادث طبیعی.»
صدور مجوزهای بیضابطه؛ تهدیدی دیگر برای صنعت بتن
وی در بخش دیگری از این گفتوگو، به افزایش صدور مجوزهای موسوم به «قالب ساده» در یکی دو سال اخیر اشاره کرد و آن را تهدیدی جدی برای صنعت بتن دانست.
به گفته او، تسهیل بیضابطه صدور مجوزها در سالهای گذشته باعث ورود واحدهایی به چرخه تولید شده که فاقد تمهیدات استاندارد هستند.
کریمی افزود: «وقتی تعداد مجوزها از نیاز واقعی بازار بیشتر میشود، رقابت ناسالم قیمتی شکل میگیرد و کاهش قیمت، بدون هیچ راه فراری، به کاهش کیفیت بتن منجر میشود. با قیمت پایین، امکان تولید بتن باکیفیت وجود ندارد.»
وضعیت نگرانکننده استاندارد در کارخانههای بتن
به گفته دبیر هیئتمدیره کانون کارفرمایی انجمنهای بتن آماده کشور، در حال حاضر حدود ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ واحد تولید بتن آماده در کشور فعال هستند که تنها حدود ۱۳۰۰ واحد دارای نشان استاندارد هستند و مابقی بدون پروانه و مجوز معتبر فعالیت میکنند.
او تأکید کرد:بتنریزی با بتن این واحدهای غیر استاندارد تفاوتی با بتنریزی دستی ندارد، در حالی که طبق ماده ۴۲ قانون تقویت و توسعه نظام استاندارد، تولید مصالح ساختمانی بدون مجوز و استاندارد، جرم محسوب میشود.»
جمعبندی
صنعت بتن آماده، که بیش از ۵۸ درصد سیمان کشور و بالغ بر ۹۰ درصد سیمان فله را مصرف میکند، نقشی کلیدی در کیفیت ساختوساز و ایمنی سازهها دارد. تداوم چالشهایی مانند توزیع غیراصولی سیمان در بورس و صدور مجوزهای بیضابطه، میتواند این صنعت راهبردی را از مسیر علمی و استاندارد خود منحرف کرده و هزینههای جبرانناپذیری را به منافع ملی تحمیل کند؛ موضوعی که به نظر میرسد نیازمند تصمیمگیری فوری و اصلاح ساختاری است.
