بر اساس برنامههای اعلامشده، تجهیز یک میلیون مشترک پرمصرف به سامانههای محدودکننده انرژی، توسعه کنتورهای هوشمند، مقابله با مصارف غیرمجاز، پایش مصرف ادارات، مدیریت مصرف بخش کشاورزی و اجرای طرحهای بهینهسازی تجهیزات سرمایشی از مهمترین اقدامات وزارت نیرو برای عبور از پیک تابستان خواهد بود.
کنتورهای هوشمند؛ ابزار جدید کنترل مصرف مشترکان پرمصرف
یکی از مهمترین بخشهای برنامه مدیریت مصرف، استفاده گستردهتر از ظرفیت کنتورهای هوشمند است. این تجهیزات با پایش لحظهای مصرف، امکان شناسایی الگوهای غیرمتعارف و مدیریت دقیقتر بار شبکه را فراهم میکنند.
در این طرح، مشترکانی که مصرف آنها از الگوی تعیینشده عبور کند، ابتدا با محدودیتهای موقت مواجه میشوند و در صورت ادامه روند مصرف بالا، محدودیتها به شکل مرحلهای افزایش خواهد یافت.
وزارت نیرو پیشبینی کرده است اجرای این برنامه بتواند حدود ۲۰۰۰ مگاوات از اوج بار شبکه برق کشور را کاهش دهد؛ رقمی که نشان میدهد مدیریت مصرف میتواند نقشی همسنگ با احداث نیروگاههای جدید در تامین برق پایدار داشته باشد.
مقابله با رمزارزهای غیرمجاز و انشعابات بدون مجوز
مصرف برق مراکز استخراج رمزارز غیرمجاز یکی از عوامل فشار بر شبکه در سالهای اخیر بوده است. بر همین اساس، شناسایی و برخورد با این مراکز همچنان در دستور کار قرار دارد.
همچنین مقابله با انشعابات غیرمجاز و مصارف فاقد مجوز، بخش دیگری از برنامه وزارت نیرو برای کاهش هدررفت انرژی و افزایش بهرهوری شبکه محسوب میشود.
ادارات و کشاورزی زیر ذرهبین مدیریت هوشمند
در بخش اداری، مصرف برق سازمانها و دستگاههای اجرایی از طریق سامانههای هوشمند پایش خواهد شد. دادههای مصرف با کمک ابزارهای تحلیلی و هوش مصنوعی بررسی میشوند تا میزان پایبندی مشترکان به الگوی مصرف مشخص شود.
در حوزه کشاورزی نیز تامین برق چاههای کشاورزی بر اساس پروانه بهرهبرداری انجام خواهد شد و برداشتهای خارج از چارچوب مجاز، مشمول محدودیت مصرف میشوند.
طرح سبا؛ سرمایهگذاری روی فرهنگ مصرف انرژی
وزارت نیرو در کنار اقدامات فنی، برنامههای فرهنگی و آموزشی را نیز دنبال میکند. طرح ملی سبا با هدف آموزش مدیریت مصرف برق به دانشآموزان در مقاطع مختلف تحصیلی اجرا میشود تا اصلاح رفتار مصرفی از نسلهای آینده آغاز شود.
همچنین اطلاعرسانی عمومی و تدوین پیوستهای رسانهای برای اجرای ۱۴ مگاپروژه مدیریت انرژی، بخش دیگری از این برنامه است.
کولرهای فرسوده؛ هدف اصلی کاهش مصرف تابستان
یکی از مهمترین محورهای کاهش پیک برق، اصلاح تجهیزات سرمایشی است. کولرهای آبی و گازی فرسوده در ماههای گرم سال سهم قابل توجهی از مصرف برق را به خود اختصاص میدهند.
بر اساس برآوردهای فنی، جایگزینی کولرهای گازی پنجرهای فرسوده با سیستمهای اسپلیت پربازده میتواند به طور متوسط حدود ۱.۶ کیلووات از توان مصرفی هر دستگاه کاهش دهد.
اجرای طرح تعویض حدود ۱۰۵ هزار دستگاه کولر فرسوده، کاهش نزدیک به ۱۸۰ مگاوات از تقاضای برق در زمان اوج مصرف را به دنبال خواهد داشت. همچنین صرفهجویی سالانه ناشی از اجرای کامل این طرح حدود ۸۰۰ میلیون کیلوواتساعت برآورد شده که از نظر انرژی معادل تولید سالانه یک نیروگاه خورشیدی حدود ۵۰۰ مگاواتی است.
موتورهای BLDC؛ گام بعدی برای کاهش مصرف کولرهای آبی
تعویض موتورهای قدیمی کولرهای آبی با موتورهای کممصرف BLDC نیز از دیگر برنامههای وزارت نیرو است. این فناوری علاوه بر کاهش مصرف برق، میتواند به کاهش مصرف آب در دوره اوج گرما کمک کند.
این اقدامات نشان میدهد که سیاست جدید مدیریت انرژی، صرفاً محدود به افزایش ظرفیت تولید نیست؛ بلکه بهینهسازی مصرف و کاهش تقاضای غیرضروری به عنوان یک ظرفیت پنهان در تامین برق کشور مورد توجه قرار گرفته است.
تابستان ۱۴۰۵ و ضرورت مشارکت مشترکان
برنامههای وزارت نیرو برای عبور از پیک تابستان ۱۴۰۵ مجموعهای از اقدامات فنی، مدیریتی و فرهنگی است که از هوشمندسازی شبکه تا اصلاح تجهیزات مصرفی را دربرمیگیرد.
با این حال، موفقیت این برنامهها به میزان همراهی مشترکان، رعایت الگوی مصرف و مشارکت بخشهای مختلف جامعه وابسته است؛ چرا که مدیریت مصرف انرژی امروز به اندازه توسعه ظرفیت تولید، یکی از ارکان اصلی پایداری شبکه برق کشور محسوب میشود
About the Author
