منتشر شده در شماره 93 نشریه همایش و نمایشگاه
علی ابراهیمزاده، دبیر انجمن برگزارکنندگان نمایشگاههای ایران، ضمن تشریح وضعیت فعلی صنعت نمایشگاهی، بر اهمیت این صنعت به عنوان یک عامل کلیدی در توسعه تجارت، جذب سرمایه و پیشبرد اهداف اقتصادی کشور تأکید کرد و خواستار حمایتهای ویژه از این بخش شد.
علی ابراهیمزاده، دبیر انجمن برگزارکنندگان نمایشگاههای بینالمللی یکی از ارکان اصلی برگزاری نمایشگاههای بینالمللی، تقویم نمایشگاهی است که معمولا بهصورت یکساله تا سهساله تنظیم و به اطلاع تمامی ذینفعان داخلی و خارجی میرسد. بروز اتفاقات غیرمنتظره در کشور، این تقویم را با اختلال مواجه میکند و در نتیجه بسیاری از نمایشگاهها در زمان مقرر برگزار نمیشوند. در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، نمایشگاهها یکی از ارکان اصلی توسعه تجارت و درآمدزایی محسوب میشوند. متاسفانه هنوز شناخت کافی از صنعت نمایشگاهی در کشور وجود ندارد و همین مسئله موجب کمتوجهی به آن شده است.
در ابتدای این گفتگو، آقای ابراهیمزاده، اهمیت جایگاه نمایشگاهها را در اقتصاد کشور چگونه ارزیابی میکنید؟
صنعت نمایشگاهی یکی از پایههای اساسی درآمدزایی و توسعه تجارت و اقتصاد کشور محسوب میشود. نگاه ما به برگزاری نمایشگاه، صرفاً رویداد نیست؛ بلکه آثار و نتایج آن پس از برگزاری اهمیت پیدا میکند. این رویدادها به شرکتها کمک میکنند تا سرمایهگذار جذب کنند، شریک تجاری بیابند و در نهایت به توسعه فعالیتهای خود بپردازند. این توسعه هم در بخش صادرات و هم در تأمین نیازهای داخلی کشور نقش حیاتی ایفا میکند.
نمایشگاههای تخصصی چه تأثیری بر فعالیت شرکتها دارند؟
وقتی ما به عنوان برگزارکننده، نمایشگاهی را در راستای توسعه یک فعالیت خاص برپا میکنیم، در حقیقت به آن بخش کمک میکنیم. این فعالیتها میتوانند در حوزههای مختلف، از زیرساختها گرفته تا تولید و زنجیرههای وابسته باشند. به عنوان مثال، ما برای صنعت مواد غذایی پیشبینی برگزاری نمایشگاههای تخصصی را کردهایم، چرا که معتقدیم این بخش به یک نمایشگاه زیرساختی نیاز دارد. در نمایشگاه “اِگروفود” دوره قبل، حدود هزار شرکت فعال حضور داشتند و نمایشگاه توانست زمینه مهمی را برای صادرات محصولات غذایی فراهم کند.
تعداد شرکتهای برگزارکننده نمایشگاه و گستره فعالیت آنها چقدر است؟
در حال حاضر حدود ۲۵۰ شرکت برگزارکننده در سراسر ایران فعال هستند که بالغ بر ۱۵۰ تا ۱۶۰ نمایشگاه مهم در تهران و تعداد زیادی نیز در شهرستانها برگزار میکنند. این حوزه شامل شرکتهای باتجربه با دههها سابقه و همچنین نیروهای تازهکار است. متأسفانه بسیاری از شرکتها در تأمین هزینههای جاری و حقوق کارکنان خود با مشکل مواجه شدهاند.
در شرایط کنونی بازار و با توجه به تجربهی چالشهای اخیر، برگزاری نمایشگاهها چه ضرورتی دارد؟
از جنگ ۱۲ روزه (اشاره به درگیریهای اخیر در منطقه) تا امروز، بازار کشور با بههمریختگیهایی در زمینه ثبات کالا، تولید، قیمتگذاری و کیفیت مواجه بوده است. با وجود این شرایط، از صنف برگزارکنندگان نمایشگاه، بخش زیادی از شرکتهای ما متضرر شدهاند، اما آسیب اصلی به شرکتهای تولیدکنندهای وارد شده که به دلایل مختلف نتوانستهاند در نمایشگاهها حضور یابند. این در حالی است که نمایشگاهها بستری حیاتی برای معرفی این شرکتها، جذب مخاطب و رفع آسیبهای وارده به آنها هستند.
آیا پیگیریهای لازم برای دریافت تسهیلات و حمایت از این صنعت انجام شده است؟
بله، ما مراجعههای متعددی به اتاق بازرگانی تهران و سایر سازمانهای مربوطه داشتهایم. متأسفانه تسهیلاتی که تاکنون ارائه شده، نگاه تخصصی به صنف ما نداشته و به صورت عمومی به همه صنایع ارائه شده است. ما در حال مکاتبه با وزیر صمت هستیم تا با ارائه گزارشی از وضعیت، درخواست تسهیلات ویژهای را برای جبران خسارات و حمایت از شرکتهای برگزارکننده و خدمات وابسته به نمایشگاهها مطرح کنیم.
وضعیت شرکتهای خدماتدهنده مرتبط با نمایشگاهها چگونه است؟
اگر نمایشگاه برگزار نشود، عملاً شرکتهای خدماتی مرتبط با نمایشگاه نیز تعطیل میشوند. این شرکتها شامل حوزه طراحی غرفه، حملونقل، تجهیزات و دهها حوزه دیگر هستند که زندگی کاریشان مستقیماً به چرخه برگزاری نمایشگاه وابسته است. رکود شدید در این بخش، بسیاری از فعالان را مجبور به تغییر مسیر کسبوکارشان کرده است.
کاهش تعداد نمایشگاهها و شرکتکنندگان پس از چالشهای اخیر چقدر محسوس بوده است؟
پس از جنگ ۱۲ روزه، شاهد کاهش چشمگیر حدود ۲۰ درصدی در تعداد نمایشگاهها و همچنین کاهش تعداد شرکتکنندگان بودیم. این وضعیت نشاندهنده تأثیر مستقیم ناآرامیها و بیثباتی بر این صنعت است.
به عنوان سخن پایانی، چه توصیهای برای سیاستگذاران و فعالان اقتصادی دارید؟
ضرورت دارد نگاه به صنعت نمایشگاهی، نگاهی استراتژیک و حمایتی باشد. باید با درک عمیق از نقش این صنعت در توسعه تجارت، صادرات و جذب سرمایه، بسترهای لازم برای برگزاری قدرتمند نمایشگاهها فراهم شود. حمایت از شرکتهای آسیبدیده و ایجاد اطمینان برای برگزاری رویدادهای بینالمللی، گامهای اساسی در این مسیر خواهند بود.