آغاز با یک شوک بصری: از آگاهیرسانی خیابانی تا جلب اعتماد مسئولان
مهندس کریمی با مرور روند آگاهیبخشی در این صنعت گفت: «کار را با آگاهیرسانی مستقیم و میدانی آغاز کردیم. حتی برای جلب توجه به اهمیت بتن سالم، اقداماتی مانند نصب پلاکارد روی میکسرها انجام شد. اما به این نتیجه رسیدیم که تاثیرگذاری واقعی نیازمند هدفگیری «خواص» و تصمیمگیران است.» وی افزود: «با تهیه گزارشهای فنی (مینوت) و ارائه مستقیم به معاونان وزیر و حتی نامهنگاری با ریاست جمهوری، توانستیم اعتماد و همراهی آنان را جلب کنیم. آنها با اطمینان میگفتند: “خودت بنویس، ما امضا میکنیم”.»
آموزش به مثابه یک راهبرد کلان: از رانندگان میکسر تا مهندسان ناظر
وی بر آموزش به عنوان محور اصلی فعالیت انجمن تأکید کرد: «ما به طور مستمر و با هزینه شخصی، دورههای آموزشی تخصصی برای اقشار مختلف مرتبط برگزار کردهایم. این آموزشها شامل ۸۰۰ راننده میکسر تهران با همکاری پلیس راهور، مهندسان سازمان نظام مهندسی و کارشناسان اداره استاندارد بوده است. هدف، ایجاد حساسیت و دانش فنی در تمام زنجیره تأمین و اجرای بتن است.»
دستاورد: نامگذاری “روز صنعت بتن آماده” پس از ۲۸ ماه پیگیری
یکی از دستاوردهای مهم این پیگیریها، تصویب روز ۱۵ اردیبهشت به عنوان “روز صنعت بتن آماده“ در تقویم رسمی کشور است. به گفته مهندس کریمی، این تاریخ سالگرد تأسیس اولین کارخانه بتن آماده در ایران است و هر ساله بهمناسبت آن، گردهمایی بزرگی با حضور مسئولان ارشد و فعالان صنعت از سراسر کشور در هتل المپیک تهران برگزار میشود تا تبادل نظر و ارتقای دانش صورت گیرد.
هشدار جدی: فاجعه در خلیج فارس و هدررفت میلیونها دلار سرمایه
بخش هشدارآمیز سخنان مهندس کریمی به ساختوسازهای غیراصولی در سواحل خلیج فارس و دریای عمان اختصاص داشت. وی این منطقه را «بدترین نقطه دنیا از نظر خورندگی بتن به دلیل حملات سولفاتی و یون کلر» خواند و افزود: «با این حال، شاهدیم که حتی پروژههای مهمی مانند ساختمانهای ده طبقه در چابهار یا اسکلهها در بندرعباس، با روشهای کاملاً دستی و غیراستاندارد در حال اجراست.»
وی با ذکر یک مثال عینی گفت: «در یک فاز پروژهای در بندرعباس، شاهد بودیم که چگونه میلیونها دلار هزینه صرف کاری شد که به دلیل عدم رعایت الزامات بتن در محیط خورنده، در حال تخریب است. در حالی که با فقط یک صدم درصد دقت و هزینه بیشتر، میشد عمر همان سازه را به صدها سال افزایش داد. این یک هدررفت سرمایه ملی است در حالی که دنیا برای تحقیق در همین منطقه به ایران میآید.»
خروج از روزمرگی و حرص خوردن
مهندس کریمی با بیان اینکه «ما دیگر نباید فقط حرص بخوریم»، خواستار عزم ملی و نظارت قضایی جدی شد و از تجربه موفق همکاری با دادستانی در چابهار برای توقف یک پروژه غیراصولی نمونه آورد. پیام اصلی این نشست این بود: نجات سرمایههای ملی در گرو نگاه تخصصی، آموزش همگانی و نظارت بیامان بر کیفیت ساختوساز، بهویژه در مناطق حساس است
مهندس صادقی: درخواست فوری از وزارت صمت: توقف صدور بیرویه پروانه کارخانه بتن و تعریف «حداقلهای اجباری»
در ادامه نشست خبری انجمن کارفرمایی بتن آماده ایران، مهندس صادقی افزود، مشکل صدور پروانههای بیضابطه را یکی از “بسیار بسیار اساسیترین” معضلات صنعت عنوان کرد و خواهان تعریف پیشنیازهای حداقلی فنی و تجهیزاتی برای متقاضیان شد.
درخواست از وزارت صمت: از مجوز دادن صرف، به سمت «مجوز دادن مشروط»
وی خطاب به وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) گفت: «ما نمیگوییم مجوز ندهید، اما اگر میخواهید مجوز بدهید، پیشنیازهایی را با توجه به حساسیت بتن آماده در ساختوساز کشور رعایت کنید.» او بر لزوم ارزیابی دانش فنی و مدیریتی متقاضی، تعداد و کیفیت بچینگها و ماشینآلات، داشتن آزمایشگاه مجهز و تأمین ناوگان میکسر و پمپ مناسب تأکید کرد.
کریمی با اشاره به نمونههای عینی هشدار داد: «خیلیها به اسم کارخانه پروانه میگیرند، اما وقتی برای بازدید میرویم، کارخانهای وجود ندارد. فقط یک قیف گذاشتهاند و بتن را داخل میکسر میریزند. این از اصلیترین معضلات است.» وی پیشنهاد کرد که نمایندگان انجمن در جلسات کارشناسی وزارت صمت حاضر شوند تا این حداقلها تعریف و اجباری شوند.
هشدار دوم: فاجعه «سرقت علمی» و بومینکردن دانش در مناطق بحرانی
مهندس کریمی در بخش دیگری از صحبتهایش به یک مورد عینی از سرقت علمی و عدم استفاده از دانش بومی اشاره کرد: «شخصی به نام رشید المظفر عربستانی، ۲۰ سال در حاشیه خلیج فارس روی بتن با سیمانهای مختلف تحقیق کرده و کتابی معتبر نوشته است. اما یک دکتر داخلی، همان نتایج را به نام خودش چاپ کرده، بدون اینکه اسم آن محقق را ببرد. این در حالی است که ما هنوز به این نتیجه نرسیدهایم که برای خلیج فارس، سیمان بهتر از تیپ ۲ وجود ندارد!»
هشدار سوم: نمونهبرداری اشتباه و بیاعتباری دادههای کنترل کیفیت
مطالب پایانی او به اشکالات بنیادی در فرآیند نمونهبرداری و آزمایش بتن در کشور اختصاص داشت. او با اشاره به استاندارد توضیح داد: «برای تعیین مقاومت فشاری، باید نمونهبرداری مرکب انجام شود؛ یعنی از ابتدا، وسط و انتهای بار میکسر نمونه گرفته و با هم مخلوط شود، سپس از آن مخلوط، نمونه استاندارد برای آزمایش ۲۸ روزه تهیه شود. اما متأسفانه در کشور ما فقط نمونهبرداری نقطهای (از همان ابتدای تخلیه) انجام میشود که برای تعیین مقاومت فشاری معتبر نیست.»
او با بیان یک تجربه شخصی از تماس با مدیر کنترل کیفیت یک سازمان، گفت: «برایم فیلمی فرستادند که یک کارگر افغان، با بیل در حال ریختن بتن در قالب بود! وقتی این ایرادات را به مسئولان مربوطه گوشزد میکنم، با برخوردهای غیرتخصصی و گاه تحکمآمیز مواجه میشوم. حتی مدیرکل نظارت سازمانی که مسئول این استانداردهاست، دکترای نساجی دارد!»
ناامیدی از ساختار و دعوت به عزم جدی
مهندس کریمی با لحنی حاکی از دلسردی اما مصمم گفت: «من در اینجا حقوقبگیر نیستم و اگر لازم باشد استعفا میدهم و همه این مسائل را علنی میکنم. اگر ارادهای برای اصلاح وجود داشته باشد، ما حاضریم همه کمک کنیم. اما وقتی مدیریت کلان به دست افراد غیرمتخصص است، کشور را نابود میکنید.»
جمعبندی: صحبتهای مهندس کریمی، سه بحران موازی را در صنعت بتن آماده نشان میداد: ۱– ورود غیرتخصصیها به دلیل مجوزهای آسان، ۲- بیاعتنایی به دانش بومی و حتی سرقت آن، ۳- فرآیندهای معیوب کنترل کیفیت که توسط مدیران غیرمرتبط مدیریت میشود. پیام نهایی این بود که نجات این صنعت حیاتی، منوط به عزمی فرابخشی و گوش کردن به صدای متخصصان عملگراست.